Comisión:
Ye suwibachi articulo osanaó kicháo ye ley organica ye poder legislativo jenai chiwawa, ye nocháli nai congreso echi kó ewéli ju napawikámi echi diputados li diputadas , echi kó nochámi ju li enenami li katuami ye nocháli napi newaliwa echi leyes nera, echi kó bichiwáli nima li echi kalá ripima li napi echiweka osili nareliwa chona pacha, li echi dictamen aniliwami napi kayena bili nocháli.
Li ayenachó,ye nocháli,napirega newáma ye chu nokámi ju,ayena cho umerima newáya bikia pagotamis.li jeriga, umerima newáya ye nocháli echi diputados napi anili japí nokiméa, li nima echi walula nulámi,li newáma echi enéniga ye articulo bile ciento naó, ye ley organica echi waluála napi nulami ju.
Jena ye articulo bile ciento bikia ye ley organica ye waluála napi nulámi ju napirega napawika newábo ye nocháli kó ju napirega suwabiga machiméa,a li ayena chó newaya napawika, li kipubó ye nocháli napi newasareé.
A li kó, ke tasi naki napi jare animéa ke umeri chóna eyena, jare anisa kó a li kó ke tasi umerima.
Descargar listado de Comisiones en formato CSV
Calendario de Reuniones de Comisión
CHU IRI NOCHÁLI NIRU
Echi kó ju ye articulo kimakóy naó ye ley waluála niwála, ye congreso ah niwámi nima:
I. YE DICTAMEN LEGISLATIVO NAPI ECHI WÁLUÁLA JU
Ye nochali ye waluála niwála echi ju napi newáliwa ye nocháli ayena chó echi aneliwá ,napi sinibi rawé niruami ju echi nocháli,li ssinibi newáliwa echi nocháli chu ikili ju echi bamibali echi legilslatura aniliwámi, kalá machiwámi nisa reé chu ikipí ju echi suwabiga pagotamis napi ju eweli nochámi osili enénami muki li rejóy; ayena chó nima reé bile visirente asimea li bile nikurámi,lichechó jareko echi nima napi umerámi raichá li chechó jarekó napawiká kicháo mali keremaá ayena chó umeri peé bikia nisa li mali ayena chó, chu riga nisa reé, li echi naosa sesión,napirega nocháliáchi nimaá,,a likó jularámi echi chechó járe jite, napi ikipi ju echi ewéli nulámi jú política.
Li echi suwábiga diputados ayena chó umerima osa naó nocháli nera newáya, a li kó peé bilé umerima niji napi ali rawé echi nocháli nijia.
Ye nocháli ayena chó abóy niwámi nima echi nocháli chu rega natiga anili, li newamaá echi nocháli binóy natiga piri nera nimaá li chechó jare namuti nocháli a li kó isabimaá ma Cayenasa.
- Bawi nera nochámi
- napi kala nochámaá li machiámi
- chechó jarena estado niruámi li echi kuirámi napi chechó biléna simi nochasia
- beneámi napi muchi chu rega ju nai wichimóba, li weka namuti machiwámi chu rega nochábo
- chu rega pereliwa jarena comunidad, li chu rega pereliwa nai yoli yuga.
- echi kó kuirámi ju napi ayena chó niru derechos echi pagotami niwála
- echi kó eneámi ju napirega kala suwabiga municipios nocháma li suwábiga eweli gobierno nocháma
- napi kalá perelima comunidad li napi ayena chó kalaá kuiribo echi waásii niwámi.
- napirega kalá suwabiga chopi rega naremá weka namuti
- echi kó ju napi aminabi walu nima echi nocháli
- echi kó nakurámi ju napirega biniméa echi kuruwi, li kalá nirulima owaámi, li kalaá perelibó
- echi nai kó weá a nirulisa reé napi jiti wé newalé pagotamis napirega nochábo
- echi suwabiga napawika kó we nateámi ju li onerámi nima echi pagotami yuga
- echi kó we risua olami ju muki
- echi kó ju napi kalá nocháma ye eweli iselikámi li kala newáma echi leyes
- echi kó ju napirega suwabiga nateámi, li bichiwali nima
- raicháli karewámi ju li newámaá echi suwabiga derechos tamóje niwála
- kuchii niwala derechos, li we nateámi napirega kaniliga ocherimaá
- tibuámi ju namuti reyawi nai wichimóba li machiméa echi kuli ocheramii kuchii
- kalá newámi ju bowé, napi nirulima bawi, li kala karewámi weka namuti
- echi kó abóy natiga, li machiga nijisa reé echi baweraliámi
- echi kó natami ju chu rega nocháma echi ewéli iselikamis li nijima piri newále echi pagotamis
- echi diputados echi japi nochaami ju echi omana poblochi ralámuli yua
- echi kó tibuámi ju li eneniámi napiréga ketasi karu oláma ye okó napi niru nai wichimóba
- echi owaámi kó niwála ju suwabiga pagotámis bile derecho ju
- echi kó tibuámi ju suwabiga pagotamis li napi ali wé okusa nikurámi ju kumi simaabó
- echi kó tibuámi ju nochámi li niru bilé derecho napi seguro niwámi niboó echi rega nikurámi ju
- echi kó newámi ju napi enenima jepiká machinali piri nokiwá nai nocháli
- echi kó wekána pereámi ju basalowámi li echirega nikurami ju namuti ralaya piri niru bilená comunira
II. TIBUÁMI NAPÍ KALAÁ NOCHÁMA
Ye nocháli napi tibukuámi nimá ruá kicháo pagotamis, mali ayena chó a umeri, li nisa reé echi natiga raichámi li wekabe napawika nisa reé echi congreso, sinibi nokimea echi nocháli newáya napi chu ikipi bamibáli jawarámi ju echi diputados.
Echi nera ju bilé nocháli sinibi rawé niruámi ali bilé visirenta yuá li bilé nikurámi osáya, li chechó jarekó nimá echi machiga raichámi, echi ani jawá suwabiga pagotamis chóna pacha muchuámi, chu ikipi ju echi ewéli igawámi.
Li echi chechó jaré
Li abóy sinibi raichása reé echi yuga congreso muchuámi li echi tibuámi napi kalá nocháma echi pagotamis wenomiwála yuga.
• kumi pereámi enenibó chu rega nochámi ju sinibi bamiáli, li chechó jarena pereámi enénibo.echi rega anisa kó
• Naréma ye napi enenibó suwábiga niwála li machiméa echi osili.
• Nuléma echi napi enenima eweli, li echi nijirami nocháli.
• Enénibó chu rega nochámi ju echi nai estado muchuámi, chu rega nulérami ju,chu nokámi ju, chu rega aniámi ju echi walu osili ye estado li echi napi kalá newámi ju chu rega nochámaá.
- echi kó enenami ju chu ikipi suwabáli wenómi echi suwabiga pagotamis wenomiwála
III. echi eweli ju napi machiámi ju li karewámi li machiámi jare namuti echi nera ley.
Jenai aniámi ju ye articulo bilé ciento makóy mali ye ley organica nai wáluála napi newáliwa osili, echi nocháli napi machibóa li newámi echi ley:
I. Echi raicháli nijirámi li winijirámi napi nareliwá ehi nera napi biléna nochámi li meámi biléna pacha oficinachi nochámi.
II. Echi raicháli nijirámi winijirámi napi nareliwá biléna pacha institución nochámi echi ayena chó niru bilé ley chu rega natetima karu nokisá
III. Echi osili nijirámi echi nera ministerio publico napirega ruyema mapírega winijibó karu isisa ká echi bilé pagotami.
- echi kó jueces ju napí muchuámi ju bilena tribunal li karewámi bilé raichali karu nokámi nisa
IV. Echi raicháli kó we nateami ju,
Ye articulo bilé ciento makóy usani ye ley organica echi waluála osili newámi, ani napirega ye raicháli kó wé nateámi ju li jarekó newáliwa napirega peé bilepi nera aniámi nima echi nocháli li suwénama echi nera nocháli, li ayena chó, má suwénama echi bamibali chu ikipi nocháma reé. Echi raicháli ke tasi newása echi ley li enénibo chechó jarena napi a bichiwáli nima, echi kó ju wekabe pagotamis napi natiga abóy raichiga animéa piri kalá nisa rée, echi nocháli newámi ju ye waluála li suwábiga chopi rega nateámi nima echi osili.
ECHI NOCHÁLI KÓ JU NAPI JAWÁMI JU YE DIPUTADOS LI ENENÁMI ECHI JARE OSILI, LI SUWÉNAMI ECHI NOCHÁLI NERA.
ECHI NOCHÁLI NEWÁMI KÓ JU WÉ NATEÁMI LI CHECHÓ JARE NAMUTI AMINABI NIMAÁ
- echi kó enénami ju echi nocháli ye poder ejecutivo li echi gobierno yuga li nijima chu rega nocháli
- echi kó nijiámi ju li nakuriga newámi ju ye nocháli nai estado chiwawa napirega ayena chó umerima raicha jare pagotamis li aminabi nokiméa nochaá
- echi kó nochámi ju piri newále li enéniga chu rega kalá aminámi nima chóna enámi weka namuti newálea
ECHI IGAWÁMI DIPUTADOS NAPI NEWÁMI JU OSAGÁ NAPIREGA KÁLA NIMA ECHI NOCHÁLI.
Echi artículos bile ciento makóy kicháo,bile ciento makóy osánáo li bile ciento makóy kimakóy ye ley napi kalá newáma echi nocháli nai estado chiwawa niruámi,echi eweli napi igawámi ye nai pachá congreso, echi nakurami ju jawámi echi jite jawáruámi diputados li diputadas,napi hechó jare nocháli newámi,li weá newa ruelima chu rega ju muki li rejóy igawami nima, li newáma napi echi ani ye ley li newámi, echi nocháli napi niruámi ju ye estado chiwawa,li echi kalá newáliwachi suwábiga raicháli.
Jepika ju echi echi eweli igawámi jawáruámi, napi nokali echi kó ju ye eweli jawámi,li nocháma sinibi napi chu ikipi nima ye bamibáli nocháliami.
YE CONGRESO AYENA CHÓ NIWÁMI NIMA ECHI JAWÁRUÁMI:
- echi kó yua nochámi ju,napirega kalá tibuma echi wenomi li chechó jare namuti
- echi kó ruyami ju napirega machibóa li enenámi echi osiruámi
JEPIKÁ NIMAÁ ECHI EWÉLI JAWÁMI NAPI TAMÓJE KUIRIMA.
Echi kó ju diputados li diputadas napi newámi ju ye leyes,echi nochali decretos aniliwámi napi katualiwá jenai pacha pleno aniliwáchi sinibi niruámi ju li newáliwa kalá machiga echi nocháli li echi leyes nera li katuarami.
Jepika muchuwi jawárami ju echi eweli jite, napawika anili jepika kalá nima.





